Özgür Tomruk: Tek kullanımlık tıbbi cihazlar defalarca kullanılıyor

By  |  0 Comments

ARTED Yönetim Kurulu Başkanı Özgür Tomruk, tıbbi cihaz sektöründeki sorunları, Türkiye’nin bu konudaki gerçeklerini sozcu.com.tr’ye anlattı. Tomruk, tıbbi cihazların sağlıktaki görünmez önemini, tek kullanımlık cihazların ülkemizde defalarca kullanıldığını, sektördeki sorunları ve dernek olarak sundukları çözümleri anlattı ve önemli bilgiler verdi.

ARTED Yönetim Kurulu Başkanı Özgür Tomruk

Sağlıklı bir sağlık hizmeti açısından tıbbi cihazların önemini anlatabilir misiniz?
Tıbbi cihazlar yolu hastaneye düşen her vatandaşımızın teşhis ve tedavi olanağına kavuşmasını sağlayan şırıngadan ameliyat ipliğine, laboratuvar testlerinden kalp piline, ortopedik implantlardan ileri cerrahi malzemelerine kadar çok geniş bir yelpazeyi kapsar. Tıbbi cihazlar erken tanı, hastalıkların izlenmesi, cerrahi tedavi seçeneklerinin artırılması, hastanede kalış ve rehabilitasyon zamanlarının azaltılmasını sağlayarak hasta sonuçlarını iyileştirir ve sağlıkta kaliteyi arttırır.

“PAZARIN YÜZDE 50’Sİ ÜYEMİZ”

Derneğinizin çalışmalarından kısaca bahsedebilir misiniz? ARTED olarak hedefleriniz neler?
2009 yılından bu yana faaliyet gösteren Araştırmacı Tıp Teknolojileri Üreticileri Derneği (ARTED), hastaların uzun ve sağlıklı bir hayat sürmelerini sağlamak amacıyla medikal ürünler, teknolojiler, ilgili hizmetler ve tedavileri (Medikal Teknoloji) geliştiren, üreten ve pazara sunan üye kuruluşları bir araya getirmektedir. Türkiye’deki tıbbi cihaz pazarının yaklaşık olarak yüzde 50’sini dernek üyelerimiz oluşturmaktadır.

ARTED’in amacı, Türkiye’ deki yenilikçi ve yüksek teknoloji odaklı tıbbi cihaz sanayisinin geliştirilmesi için ortak bir platform oluşturmak, Türkiye’deki hastaların sağlığına katkıda bulunmak için yeni ürünlere, bilgilere ve teknolojiye ulaşımı yaygınlaştırmak ve söz konusu tıbbi cihaz teknolojileri sektörünü gelişmiş ülkelerdeki standartlar çerçevesinde etik, şeffaf ve saygın bir düzeye eriştirmektir.

Türkiye kaliteli tıbbi cihazlara ulaşım konusunda ne durumda? Bu konuda ciddi sorunlarımız var diyebilir miyiz?
Sektörümüzün yaşadığı zorluklar insan sağlığının korunması açısından büyük sakıncalar yaratmakta, tedavi olduğunu düşünen vatandaşlarımızın gerçek anlamda kaliteli ve yeterli ürünlerle buluşmasını engellemektedir.

TEK KULLANIMLIK AMA…

Kaliteli ürünler yerini kalitesiz ürünlere bırakmaktadır, bunun yanında tek kullanımlık tıbbi cihazlar defalarca steril edilerek farklı hastalarda tekrar kullanılmaktadır. Güvenli tedavi için gerekli ürünler ya hiç kullanılmamakta ya da daha az sayıda kullanılmaktadır. Tedavinin sürdürülebilmesi için hastaneler ve hekimler istemedikleri halde hasta sağlığı, güvenliği ve etiği açısından sakıncalı seçeneklere başvurmak zorunda kalmaktadır. Bu durum halk sağlığını ve ülkemizdeki sağlık hizmeti kalitesini olumsuz etkilemektedir.

Ayrıca, hastadan fark ödemesi talep edildiği durumlar da mevcuttur. Gittikçe daha sık karşımıza çıkmaya başlayan bir uygulamaya göre de SGK’nın ödemesini yaptığı, hastanenin satın aldığı tıbbi cihazın kalitesinden, bilimsel olarak yeterliliğinden/deneyiminden emin olmayan sağlık meslek mensubu hastayı, operasyonunda daha kaliteli ürün kullanılmasını istiyorsa, x TL fark ödeyerek kendisinin satın alması konusunda ilgili medikal firma ve distribütörlere yönlendirebiliyor. Koşulların getirdiği bu fark ödemesi, ödeme gücü olmayan vatandaşın kalite tıbbi cihaza ulaşımını engelliyor.

Diğer yandan ülkemizin sağlık turizmi hedefleri ve potansiyeli var. Hükümetimiz 750.000 yabancı hastayı tedavi etme, 5,6 milyar dolar gelir elde etme şeklinde bir sağlık turizmi hedefi koymuştur.  Bu hedefe ulaşabilmemizin ön koşullarından biri kaliteli tıbbi malzemelerin ülkemizde varlığını sürdürüyor olmasıdır. Yani sağlık sunucuları ve hekimler en son teknolojileri dünya ile eş zamanlı kullanabiliyor ve deneyim kazanabiliyor olmalıdır.

“ÖLÜME VARAN SONUÇLAR DOĞURABİLİR”

Sizce bu sorunların çözümünde sağlık çalışanlarının rolü nedir?
Sağlık çalışanlarımızın hastaları güvenli tedavi hakkında bilgilendirmeleri en önemli çözümlerden biridir. Tedavi ettikleri hastaların sonuçları yaptıkları başarılı ameliyatlara ve uygun bakım yöntemlerine rağmen kalitesiz malzemeden dolayı olumsuz etkilenmekte, hastalarda enfeksiyon gelişmekte, bu da ölüme kadar varan ciddi sonuçlar doğurmaktadır. Kalitesiz ve güvensiz ürün kullanımı ve bu ürünlerle ilgili herhangi bir olumsuz olay atlanmadan sağlık çalışanlarımız tarafından Sağlık Bakanlığına rapor edilmeli ve konunun takibi bizzat kendileri tarafından yapılmalıdır.

Malzeme alımlarında sadece fiyat unsuru ve sağlık uygulama tebliği bir kriter olmamalı, hekimlerimiz gerçekten kaliteli olduğuna inandıkları, uzun vadede olumlu hasta sonuçlarını arttıracak ürünleri değerlendirmeye almalıdır. En fiyat avantajlı ürün seçimi diğer sektörlerde kamu bütçesine katkı sağlayabilir. Fakat sağlık sektöründe, insan hayatının bazen bir tek malzemeye bağlı olduğu bir ortamda tek kriter fiyat olamaz.

NELER YAPILMALI?

Sektör olarak yaşadığınız sorunlar neler? Siz bu sorunların çözümüne ilişkin neler öneriyorsunuz?
Tıbbi cihaz sektörü, Türkiye’nin dört bir yanında en ücra köşelerdeki hastanelere en kaliteli hizmeti zamanında sağlayabilmek için teknik destek, eğitim, teknoloji merkezi, bayi ağı, klinik destek elemanları gibi her biri ayrı ayrı önemli birer masraf kalemi olan yatırımlar yapmaktadır. Buna karşın tüm bu masrafların karşılanabileceği düzenli bir fiyat güncellemesi yapılmadığından sektörün ayakta kalması ve sistemin sürdürülebilirliği tehlike altındadır.

Üniversite hastanelerinin geciken ödemeleri de sektörün önemli sorunlarından biridir. SGK, bu yıl üniversite finansmanını %10 oranında arttırmış olsa da halen ödeme vadelerinin çok uzun olması ve üniversite borçlarının yapılandırılmaması sebebiyle firmalara ödeme yapılamamaktadır. Bu nedenle küçülen ya da faaliyetlerini durdurmak zorunda kalan firma sayısı her geçen gün artmaktadır.

İleriye dönük, sürdürülebilir, Ar-Ge, yatırım ve istihdam planlamaları yapılamamaktadır. Katma değeri çok yüksek bir sektör olan tıbbi cihaz sektörü ancak bu sorunların çözülmesi ile ekonomimize daha fazla katkı yapabilir hale gelebilecek, en önemlisi de daha fazla hastaya ulaşabilecektir.

Tüm bu sorunların çözümü için sağlığa harcanması gereken kaynakların artırılması, Sağlık Uygulama Tebliği’nde (SUT) artan maliyetleri karşılayacak bir düzenleme yapılması ve geri ödeme fiyatlarının düzenli olarak güncellenmesi sistemin sürdürülebilirliği için şarttır.

VATANDAŞ NE YAPACAK?

Vatandaşlar sağlık hizmeti aldıklarında kaliteli ve steril cihazlar kullanılması ile ilgili nasıl bir bilince sahip olmalı? Bu konuda yapabilecekleri ve farkında olmaları gereken şeyler neler?
Vatandaşımızın burada üzerine büyük sorumluluk düşmektedir. Günümüzde artık bilgiye ulaşım çok kolay. En basit teknolojik bir aleti almadan nasıl fiyat-performans araştırması yapıyorlarsa acil durum dışındaki ameliyatlarda da aynı araştırmayı yapıp, kullanılan ürünler konusunda hekimlerini uyarmalılar.

Olumsuz bir durum gördüklerinde sosyal medya üzerinden bunları paylaşmalı, mutlaka seslerini yetkililere duyurmalılar.

Sağlık Bakanlığı yerli ilaç üretimi ile ilgili yeni kararlar aldı. Tıbbi cihaz üretimi ile ilgili de atılımlar yapılacak mı? 
Ülkemizde Sağlık hizmet sunumunda tıbbi cihazların yaklaşık %85’i yurt dışından temin ediliyor. Bu durumun değiştirilmesi için tıbbi cihazda da yerli üretimle ilgili önemli adımlar atıldı. Dijital röntgen, manyetik rezonans görüntüleme, bilgisayarlı tomografi gibi ileri teknolojik cihazların yerlileştirilmesi çalışmalarına öncelik veren Sağlık Bakanlığı sadece tanısal görüntüleme cihazları için yurt dışına ödenen yaklaşık 450 milyon doların ülkede kalmasını hedefliyor.

YERLİ ÜRETİM NASIL GELİŞECEK?

Tıbbi cihazda da tıpkı ilaç da olduğu gibi uzun dönem alım garantisi, vergi muafiyeti gibi ciddi teşvikler var. Sağlık endüstrileri alanındaki yatırım, üretim ve ihracatın arttırılması, teknolojinin geliştirilmesi için fiyatlandırma, geri ödeme, ruhsatlandırma, kamu alımları, kamu destekleri, ticaret politikaları, sağlık politikaları, veri yönetimi gibi konuların koordinasyonu için ‘Sağlık Endüstrileri Yönlendirme Komitesi’ oluşturuldu. Bu komite tarafından yürütülen çalışmalar ile yerli üretim, üretimin yerli işletmelerle yapılamaması durumunda yabancı ürünün mutlaka Türkiye’de, yerli bir şirketle iş birliği yaparak üretilmesi için çalışmalar yapılıyor.

Fakat yukarıda saydığım sebeplerden ötürü, küçülmek yada faaliyetlerini durdurmak zorunda kalan firmalarımız Ar-ge, yatırım ve istihdam planlamaları yapamamaktadır. Katma değeri çok yüksek bir sektör olan Tıbbi Cihaz Sektörü ancak bu durumların çözülmesi ile ekonomimize daha fazla katkı yapabilir hale gelebilecektir.

You must be logged in to post a comment Login

Leave a Reply